๐ฃ๐ผ๐ฟ ๐๐๐ถ๐ ๐๐ฎ๐ฟ๐๐ฎ๐ท๐ฎ๐น ๐ก๐́๐ป̃๐ฒ๐
๐๐ฅ๐ง๐́๐๐จ๐๐ข ๐ฎ ๐๐ ๐ฒ
๐๐ข๐ฆ ๐ ๐๐ฃ๐๐ฆ ๐ค๐จ๐ ๐ก๐ข ๐๐ข๐ก๐ฉ๐๐ฅ๐ฆ๐๐ก: ๐ฃ๐ข๐ฅ ๐ค๐จ๐́ ๐๐ ๐ฅ๐๐ฃ๐จ́๐๐๐๐๐ ๐๐ข๐ ๐๐ก๐๐๐๐ก๐ ๐ก๐๐๐๐ฆ๐๐ง๐ ๐ข๐ฅ๐๐๐ก๐๐ฅ ๐ฆ๐จ ๐ง๐๐ฅ๐ฅ๐๐ง๐ข๐ฅ๐๐ข ๐๐๐ฆ๐๐ ๐๐ ๐ฉ๐๐๐
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
๐๐๐๐๐ฆ ๐๐๐ก๐ง๐ฅ๐๐๐๐ฆ
๐๐ฑ๐ฒ๐ฎ ๐ฐ๐ฒ๐ป๐๐ฟ๐ฎ๐น ๐ญ: ๐๐ฎ ๐ฅ๐ฒ๐ฝ๐́๐ฏ๐น๐ถ๐ฐ๐ฎ ๐๐ผ๐บ๐ถ๐ป๐ถ๐ฐ๐ฎ๐ป๐ฎ ๐ป๐ผ ๐ฐ๐ฎ๐ฟ๐ฒ๐ฐ๐ฒ ๐ฑ๐ฒ ๐บ๐ฎ๐ฝ๐ฎ๐ ๐ป๐ถ ๐ฑ๐ฒ ๐ฐ๐น๐ฎ๐๐ถ๐ณ๐ถ๐ฐ๐ฎ๐ฐ๐ถ๐ผ๐ป๐ฒ๐ ๐๐ฒ๐ฟ๐ฟ๐ถ๐๐ผ๐ฟ๐ถ๐ฎ๐น๐ฒ๐; ๐น๐ผ ๐พ๐๐ฒ ๐น๐ฒ ๐ณ๐ฎ๐น๐๐ฎ ๐ฒ๐ ๐๐ป๐ฎ ๐ท๐ฒ๐ฟ๐ฎ๐ฟ๐พ๐๐ถ́๐ฎ ๐ฐ๐น๐ฎ๐ฟ๐ฎ ๐ฒ๐ป๐๐ฟ๐ฒ ๐ฒ๐น๐น๐ฎ๐.
๐๐ฑ๐ฒ๐ฎ ๐ฐ๐ฒ๐ป๐๐ฟ๐ฎ๐น ๐ฎ: ๐๐น ๐บ๐ฎ๐ฝ๐ฎ ๐ฝ๐ผ๐น๐ถ́๐๐ถ๐ฐ๐ผ-๐ฎ๐ฑ๐บ๐ถ๐ป๐ถ๐๐๐ฟ๐ฎ๐๐ถ๐๐ผ ๐ป๐ผ ๐๐ถ๐ฒ๐บ๐ฝ๐ฟ๐ฒ ๐ฐ๐ผ๐ถ๐ป๐ฐ๐ถ๐ฑ๐ฒ ๐ฐ๐ผ๐ป ๐ฒ๐น ๐บ๐ฎ๐ฝ๐ฎ ๐ฒ๐ฐ๐ผ๐น๐ผ́๐ด๐ถ๐ฐ๐ผ, ๐ต๐ถ́๐ฑ๐ฟ๐ถ๐ฐ๐ผ, ๐ด๐ฒ๐ผ๐บ๐ผ๐ฟ๐ณ๐ผ๐น๐ผ́๐ด๐ถ๐ฐ๐ผ ๐ป๐ถ ๐๐ผ๐ฐ๐ถ๐ฎ๐น ๐ฑ๐ฒ๐น ๐๐ฒ๐ฟ๐ฟ๐ถ๐๐ผ๐ฟ๐ถ๐ผ.
๐๐ฑ๐ฒ๐ฎ ๐ฐ๐ฒ๐ป๐๐ฟ๐ฎ๐น ๐ฏ: ๐ฃ๐น๐ฎ๐ป๐ถ๐ณ๐ถ๐ฐ๐ฎ๐ฟ ๐ฏ๐ถ๐ฒ๐ป ๐๐ถ๐ด๐ป๐ถ๐ณ๐ถ๐ฐ๐ฎ ๐ฎ๐๐ถ๐ด๐ป๐ฎ๐ฟ ๐ฎ ๐ฐ๐ฎ๐ฑ๐ฎ ๐๐ฒ๐ฟ๐ฟ๐ถ๐๐ผ๐ฟ๐ถ๐ผ ๐น๐ฎ ๐ณ๐๐ป๐ฐ๐ถ๐ผ́๐ป ๐พ๐๐ฒ ๐ฝ๐๐ฒ๐ฑ๐ฒ ๐ฐ๐๐บ๐ฝ๐น๐ถ๐ฟ ๐๐ถ๐ป ๐ฑ๐ฒ๐๐๐ฟ๐๐ถ๐ฟ ๐ฎ๐ด๐๐ฎ, ๐๐๐ฒ๐น๐ผ, ๐ฏ๐ถ๐ผ๐ฑ๐ถ๐๐ฒ๐ฟ๐๐ถ๐ฑ๐ฎ๐ฑ, ๐๐ฒ๐ด๐๐ฟ๐ถ๐ฑ๐ฎ๐ฑ ๐ป๐ถ ๐ฏ๐ถ๐ฒ๐ป๐ฒ๐๐๐ฎ๐ฟ ๐ต๐๐บ๐ฎ๐ป๐ผ.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
La Repรบblica Dominicana tiene muchas maneras de dividir y nombrar su territorio.
๐ง๐ฒ๐ป๐ฒ๐บ๐ผ๐ ๐ฝ๐ฟ๐ผ๐๐ถ๐ป๐ฐ๐ถ๐ฎ๐, ๐บ๐๐ป๐ถ๐ฐ๐ถ๐ฝ๐ถ๐ผ๐, ๐ฑ๐ถ๐๐๐ฟ๐ถ๐๐ผ๐ ๐บ๐๐ป๐ถ๐ฐ๐ถ๐ฝ๐ฎ๐น๐ฒ๐, ๐๐ฒ๐ฐ๐ฐ๐ถ๐ผ๐ป๐ฒ๐, ๐ฝ๐ฎ๐ฟ๐ฎ๐ท๐ฒ๐, ๐ฏ๐ฎ๐ฟ๐ฟ๐ถ๐ผ๐ ๐ ๐๐๐ฏ๐ฏ๐ฎ๐ฟ๐ฟ๐ถ๐ผ๐. ๐ง๐ฒ๐ป๐ฒ๐บ๐ผ๐ ๐๐ฎ๐บ๐ฏ๐ถ๐ฒ́๐ป ๐ฟ๐ฒ๐ด๐ถ๐ผ๐ป๐ฒ๐ ๐́๐ป๐ถ๐ฐ๐ฎ๐ ๐ฑ๐ฒ ๐ฝ๐น๐ฎ๐ป๐ถ๐ณ๐ถ๐ฐ๐ฎ๐ฐ๐ถ๐ผ́๐ป, ๐ฐ๐๐ฒ๐ป๐ฐ๐ฎ๐ ๐ต๐ถ๐ฑ๐ฟ๐ผ๐ด๐ฟ๐ฎ́๐ณ๐ถ๐ฐ๐ฎ๐, ๐๐ผ๐ป๐ฎ๐ ๐ฑ๐ฒ ๐๐ถ๐ฑ๐ฎ, ๐ฝ๐ฟ๐ผ๐๐ถ๐ป๐ฐ๐ถ๐ฎ๐ ๐ฒ๐ฐ๐ผ๐น๐ผ́๐ด๐ถ๐ฐ๐ฎ๐, ๐ฟ๐ฒ๐ด๐ถ๐ผ๐ป๐ฒ๐ ๐ด๐ฒ๐ผ๐บ๐ผ๐ฟ๐ณ๐ผ๐น๐ผ́๐ด๐ถ๐ฐ๐ฎ๐, ๐ฎ́๐ฟ๐ฒ๐ฎ๐ ๐ฝ๐ฟ๐ผ๐๐ฒ๐ด๐ถ๐ฑ๐ฎ๐, ๐ฟ๐ฒ๐๐ฒ๐ฟ๐๐ฎ๐ ๐ฑ๐ฒ ๐ฏ๐ถ๐ผ๐๐ณ๐ฒ๐ฟ๐ฎ, ๐๐ผ๐ป๐ฎ๐ ๐ฎ๐ด๐ฟ๐ถ́๐ฐ๐ผ๐น๐ฎ๐, ๐๐ผ๐ป๐ฎ๐ ๐๐ฟ๐ฏ๐ฎ๐ป๐ฎ๐, ๐๐ผ๐ป๐ฎ๐ ๐๐๐ฟ๐ถ́๐๐๐ถ๐ฐ๐ฎ๐, ๐๐ผ๐ป๐ฎ๐ ๐ถ๐ป๐ฑ๐๐๐๐ฟ๐ถ๐ฎ๐น๐ฒ๐, ๐๐ฒ๐ฟ๐ฟ๐ถ๐๐ผ๐ฟ๐ถ๐ผ๐ ๐ฑ๐ฒ ๐ฟ๐ถ๐ฒ๐๐ด๐ผ ๐ ๐๐ฒ๐ฟ๐ฟ๐ถ๐๐ผ๐ฟ๐ถ๐ผ๐ ๐ฑ๐ฒ ๐ฎ๐น๐๐ผ ๐๐ฎ๐น๐ผ๐ฟ ๐ฎ๐บ๐ฏ๐ถ๐ฒ๐ป๐๐ฎ๐น.
El problema no estรก en la ausencia de clasificaciones.
๐๐น ๐ฝ๐ฟ๐ผ๐ฏ๐น๐ฒ๐บ๐ฎ ๐ฎ๐ฝ๐ฎ๐ฟ๐ฒ๐ฐ๐ฒ ๐ฐ๐๐ฎ๐ป๐ฑ๐ผ ๐ฒ๐๐ฎ๐ ๐ฐ๐น๐ฎ๐๐ถ๐ณ๐ถ๐ฐ๐ฎ๐ฐ๐ถ๐ผ๐ป๐ฒ๐ ๐ป๐ผ ๐ฐ๐ผ๐ป๐๐ฒ๐ฟ๐๐ฎ๐ป ๐ฒ๐ป๐๐ฟ๐ฒ ๐๐ถ́, ๐ผ ๐ฐ๐๐ฎ๐ป๐ฑ๐ผ ๐๐ป๐ฎ ๐๐ฒ ๐ถ๐บ๐ฝ๐ผ๐ป๐ฒ ๐๐ผ๐ฏ๐ฟ๐ฒ ๐น๐ฎ๐ ๐ฑ๐ฒ๐บ๐ฎ́๐ ๐๐ถ๐ป ๐ฟ๐ฒ๐ฐ๐ผ๐ป๐ผ๐ฐ๐ฒ๐ฟ ๐น๐ผ๐ ๐น๐ถ́๐บ๐ถ๐๐ฒ๐ ๐ฟ๐ฒ๐ฎ๐น๐ฒ๐ ๐ฑ๐ฒ๐น ๐๐ฒ๐ฟ๐ฟ๐ถ๐๐ผ๐ฟ๐ถ๐ผ.
Una provincia puede tener valles agrรญcolas, montaรฑas, zonas de recarga hรญdrica, laderas inestables, ciudades en expansiรณn, rรญos contaminados y zonas rurales que sostienen la vida urbana. Sin embargo, muchas veces se planifica como si fuera una unidad homogรฉnea.
๐๐๐ฌ ๐ค๐จ๐ ๐๐๐ฆ๐ง๐๐ก๐๐จ๐๐ฅ ๐ง๐ฅ๐๐ฆ ๐ ๐๐ฃ๐๐ฆ ๐๐จ๐ก๐๐๐ ๐๐ก๐ง๐๐๐๐ฆ.
๐๐น ๐ฝ๐ฟ๐ถ๐บ๐ฒ๐ฟ๐ผ ๐ฒ๐ ๐ฒ๐น ๐บ๐ฎ๐ฝ๐ฎ ๐ฝ๐ผ๐น๐ถ́๐๐ถ๐ฐ๐ผ-๐ฎ๐ฑ๐บ๐ถ๐ป๐ถ๐๐๐ฟ๐ฎ๐๐ถ๐๐ผ.
Es el mapa de las provincias, municipios, distritos municipales, secciones y parajes. Sirve para elegir autoridades, organizar servicios, distribuir competencias, cobrar arbitrios, aprobar permisos y gestionar el poder local. Es necesario, pero no suficiente.
๐๐น ๐๐ฒ๐ด๐๐ป๐ฑ๐ผ ๐ฒ๐ ๐ฒ๐น ๐บ๐ฎ๐ฝ๐ฎ ๐ฒ๐ฐ๐ผ๐น๐ผ́๐ด๐ถ๐ฐ๐ผ-๐ต๐ถ๐ฑ๐ฟ๐ผ๐ด๐ฒ๐ผ๐บ๐ผ๐ฟ๐ณ๐ผ๐น๐ผ́๐ด๐ถ๐ฐ๐ผ.
Ahรญ aparecen las cuencas, subcuencas, rรญos, caรฑadas, acuรญferos, รกreas de recarga, humedales, manglares, bosques secos, bosques hรบmedos, bosques nublados, zonas kรกrsticas, llanuras de inundaciรณn, pendientes, montaรฑas, valles, costas y corredores biolรณgicos. Este mapa dice quรฉ sostiene la vida y cuรกles son los lรญmites naturales del territorio.
๐๐น ๐๐ฒ๐ฟ๐ฐ๐ฒ๐ฟ๐ผ ๐ฒ๐ ๐ฒ๐น ๐บ๐ฎ๐ฝ๐ฎ ๐ณ๐๐ป๐ฐ๐ถ๐ผ๐ป๐ฎ๐น ๐ผ ๐บ๐ฒ๐๐ฎ๐ฏ๐ผ́๐น๐ถ๐ฐ๐ผ.
Muestra dรณnde vive la poblaciรณn, por dรณnde entra el agua, dรณnde se produce comida, por dรณnde sale el agua servida, dรณnde se deposita la basura, dรณnde se ubican industrias contaminantes, quรฉ zonas reciben presiรณn inmobiliaria, quรฉ territorios rurales cargan con impactos urbanos y quรฉ comunidades reciben los daรฑos que otros sectores no quieren ver.
๐จ๐ป๐ฎ ๐ฝ๐น๐ฎ๐ป๐ถ๐ณ๐ถ๐ฐ๐ฎ๐ฐ๐ถ๐ผ́๐ป ๐ฎ๐บ๐ฏ๐ถ๐ฒ๐ป๐๐ฎ๐น๐บ๐ฒ๐ป๐๐ฒ ๐ฐ๐ผ๐ฟ๐ฟ๐ฒ๐ฐ๐๐ฎ ๐ฑ๐ฒ๐ฏ๐ฒ ๐น๐ผ๐ด๐ฟ๐ฎ๐ฟ ๐พ๐๐ฒ ๐ฒ๐น ๐บ๐ฎ๐ฝ๐ฎ ๐ฒ๐ฐ๐ผ๐ป๐ผ́๐บ๐ถ๐ฐ๐ผ, ๐๐ฟ๐ฏ๐ฎ๐ป๐ผ ๐ฒ ๐ถ๐ป๐ณ๐ฟ๐ฎ๐ฒ๐๐๐ฟ๐๐ฐ๐๐๐ฟ๐ฎ๐น ๐๐ฒ ๐๐๐ฏ๐ผ๐ฟ๐ฑ๐ถ๐ป๐ฒ ๐ฎ๐น ๐บ๐ฎ๐ฝ๐ฎ ๐ฒ๐ฐ๐ผ๐น๐ผ́๐ด๐ถ๐ฐ๐ผ.
El territorio no puede asignarse primero al negocio y despuรฉs preguntarse si habรญa agua, humedal, pendiente, riesgo o comunidad afectada. Ese orden invertido es el origen de muchos conflictos ambientales dominicanos.
๐๐ฎ ๐ฎ๐๐ถ๐ด๐ป๐ฎ๐ฐ๐ถ๐ผ́๐ป ๐ฑ๐ฒ ๐ณ๐๐ป๐ฐ๐ถ๐ผ๐ป๐ฒ๐ ๐ฑ๐ฒ๐น ๐๐ฒ๐ฟ๐ฟ๐ถ๐๐ผ๐ฟ๐ถ๐ผ ๐ฑ๐ฒ๐ฏ๐ฒ ๐ฟ๐ฒ๐๐ฝ๐ผ๐ป๐ฑ๐ฒ๐ฟ ๐ฝ๐ฟ๐ฒ๐ด๐๐ป๐๐ฎ๐ ๐ฏ๐ฎ́๐๐ถ๐ฐ๐ฎ๐:
¿Este suelo debe producir agua, alimento, vivienda, conservaciรณn, turismo, industria, recreaciรณn o infraestructura sanitaria?
¿Puede cumplir esa funciรณn sin destruir otra mรกs importante?
¿Es razonable permitir minerรญa en una zona productora de agua?
¿Es aceptable urbanizar una llanura inundable?
¿Tiene sentido rellenar un humedal para levantar infraestructuras turรญsticas?
¿Puede instalarse un vertedero sobre una zona de recarga?
๐๐ฎ ๐ฝ๐น๐ฎ๐ป๐ถ๐ณ๐ถ๐ฐ๐ฎ๐ฐ๐ถ๐ผ́๐ป ๐๐ฒ๐ฟ๐ฟ๐ถ๐๐ผ๐ฟ๐ถ๐ฎ๐น ๐ฒ๐ ๐๐ป๐ฎ ๐ฑ๐ฒ๐ฐ๐ถ๐๐ถ๐ผ́๐ป ๐๐ผ๐ฏ๐ฟ๐ฒ ๐น๐ฎ ๐๐ถ๐ฑ๐ฎ ๐ฐ๐ผ๐๐ถ๐ฑ๐ถ๐ฎ๐ป๐ฎ.
Define si una familia tendrรก agua limpia, si su casa se inundarรก, si respirarรก aire contaminado, si vivirรก junto a un vertedero, si tendrรก รกreas verdes, si sus hijos caminarรกn seguros, si habrรก alimentos cerca, si los rรญos seguirรกn vivos y si el desarrollo serรก una promesa o una amenaza.
Por eso, el ordenamiento territorial debe partir de una regla elemental:
๐ฒ๐น ๐๐ฒ๐ฟ๐ฟ๐ถ๐๐ผ๐ฟ๐ถ๐ผ ๐ป๐ผ ๐ฒ๐ ๐๐ป๐ฎ ๐๐๐ฝ๐ฒ๐ฟ๐ณ๐ถ๐ฐ๐ถ๐ฒ ๐๐ฎ๐ฐ๐ถ́๐ฎ ๐ฒ๐๐ฝ๐ฒ๐ฟ๐ฎ๐ป๐ฑ๐ผ ๐๐ฒ๐ฟ ๐ผ๐ฐ๐๐ฝ๐ฎ๐ฑ๐ฎ; ๐ฒ๐ ๐๐ป๐ฎ ๐ฟ๐ฒ๐ฑ ๐๐ถ๐๐ฎ ๐ฑ๐ฒ ๐ฎ๐ด๐๐ฎ, ๐๐๐ฒ๐น๐ผ, ๐ฐ๐น๐ถ๐บ๐ฎ, ๐ฏ๐ถ๐ผ๐ฑ๐ถ๐๐ฒ๐ฟ๐๐ถ๐ฑ๐ฎ๐ฑ, ๐๐ฟ๐ฎ๐ฏ๐ฎ๐ท๐ผ, ๐บ๐ฒ๐บ๐ผ๐ฟ๐ถ๐ฎ ๐ ๐ฐ๐ผ๐บ๐๐ป๐ถ๐ฑ๐ฎ๐ฑ.
Cuando esa red se rompe, el costo no lo paga solo la naturaleza. Lo paga la familia comรบn: con enfermedades, inundaciones, calor extremo, apagones de agua, pรฉrdida de cultivos, barrios vulnerables, aumento del costo de vida y deterioro de la convivencia.
๐๐ฎ ๐ฝ๐ฟ๐ถ๐บ๐ฒ๐ฟ๐ฎ ๐๐ฎ๐ฟ๐ฒ๐ฎ ๐ฒ๐ฑ๐๐ฐ๐ฎ๐๐ถ๐๐ฎ ๐ฒ๐, ๐ฝ๐ผ๐ฟ ๐๐ฎ๐ป๐๐ผ, ๐ฎ๐๐๐ฑ๐ฎ๐ฟ ๐ฎ ๐น๐ฎ ๐ฝ๐ผ๐ฏ๐น๐ฎ๐ฐ๐ถ๐ผ́๐ป ๐ฎ ๐น๐ฒ๐ฒ๐ฟ ๐ฒ๐น ๐๐ฒ๐ฟ๐ฟ๐ถ๐๐ผ๐ฟ๐ถ๐ผ.
Saber dรณnde estamos no significa solamente conocer el nombre del municipio o la provincia. Significa entender en quรฉ cuenca vivimos, sobre quรฉ suelo estamos, quรฉ riesgos nos rodean, quรฉ ecosistemas nos protegen, quรฉ actividades nos amenazan y quรฉ instituciones tienen la obligaciรณn de responder.
๐จ๐ป ๐ฝ๐ฎ๐ถ́๐ ๐พ๐๐ฒ ๐ป๐ผ ๐ฒ๐ป๐๐ถ๐ฒ๐ป๐ฑ๐ฒ ๐๐๐ ๐บ๐ฎ๐ฝ๐ฎ๐ ๐๐ฒ๐ฟ๐บ๐ถ๐ป๐ฎ ๐ฐ๐ผ๐ป๐๐ถ๐ฟ๐๐ถ๐ฒ๐ป๐ฑ๐ผ ๐ฒ๐น ๐ฑ๐ฒ๐๐ฎ๐ฟ๐ฟ๐ผ๐น๐น๐ผ ๐ฒ๐ป ๐ฑ๐ฒ๐๐ผ๐ฟ๐ฑ๐ฒ๐ป.
Un paรญs que aprende a leerlos puede convertir la planificaciรณn territorial en una herramienta de justicia, seguridad, producciรณn, conservaciรณn y bienestar.
En el prรณximo artรญculo hablaremos del mapa polรญtico, el presupuesto y el “desarrollo”.